Categorieën
Non-fictie

Dertien dooddoeners over zelfdoding

Veel mensen houden niet van het getal dertien, want dat brengt ongeluk. Ik ben zo iemand die dan juist wel van dat getal houdt. Doe mij maar buitenbeentjes. Ooit was ik er zelf een. Ik voelde me zo raar, dom, lelijk en al het andere dat minderwaardig is, dat ik niet wist hoe te leven. Ik verloor hoop en wilde dood. Die wens werd een obsessie en soms werden gedachten gedrag. Ik schrijf dit niet als geest, dus ik ben er nog! Gelukkig maar, kan ik inmiddels zeggen.
Veel mensen vandaag de dag kennen echter nog steeds geen of te weinig geluk om te leven. Het taboe dat rust op suïcidaliteit helpt daarbij niet, want het maakt hen nog eenzamer. En als er al over gesproken wordt, zijn er zoveel oordelen en misvattingen dat iemand die suïcidaal is de volgende keer wel zwijgt. Die persoon heeft geen energie om de strijd aan te gaan. Daarom wil ik een paar misvattingen met je delen; wat ik niet kon in de periode dat ik aan het overleven was.

1 Suïcidaliteit = zelfmoord
Suïcidaliteit is breder dan zelfmoord of zelfdoding. Zelfdoding is een suïcidepoging. Suïcidaliteit omhelst ook alle andere fases, zoals veel denken aan de dood, denken aan zelfdoding, dood willen zijn, niet meer willen leven, plannen bedenken, plannen uitvoeren en herstellen van een traumatische ervaring als je een suïcidepoging gedaan hebt maar nog leeft.

2 Denken over dood willen = dood willen
Het is heel normaal om over de dood te denken en je bent ook niet gelijk psychisch ziek als je eens denkt aan een suïcidepoging. De vraag is of je er bang voor bent, of je ergens mee zit, of je hulp nodig hebt, of je worstelt met het leven, of je een doodswens hebt en of je vaak aan zelfdoding denkt. Dus schrik niet als je eens aan zelfdoding denkt, maar vraag jezelf af of je de behoefte hebt om erover te praten.

3 Praten is de eerste stap om hulp te krijgen
Toen ik suïcidaal was kon ik niet praten. Ik was een extreme binnenvetter. Los daarvan, moet je eerst wat zelfinzicht hebben en doorhebben dat je ergens last van hebt. Pas toen ik las over depressie en erachter kwam dat ik depressief was en dus ziek, zag ik dat mijn doodswens daarbij hoorde en besefte ik me dat ik hier met iemand over moest praten. Zelf zou ik er niet uitkomen. Dus je bewust worden en het dan kunnen verwoorden is stap één. Daarna is praten van levensbelang. Als je de woorden nog niet uit je mond krijgt, kan je chatten, mailen of appen.

4 Er over praten lokt een suïcidepoging uit
Praten over zelfdoding is eng en lastig. Zowel denken als praten is echter niet hetzelfde als een suïcidepoging doen. Er is nooit maar één simpele actie die voorafgaat aan zo’n poging. Praten over zelfdoding is meestal helpend voor iemand. Natuurlijk kan een vervelend gesprek iemand ook pijn doen. Als je dood wil en je je kwetsbaar opstelt en iemand reageert bijvoorbeeld heel bot, dan is dat pijnlijk. Maar dan nog is dat geen reden om een suïcidepoging te doen.

5 Het is egoïstisch om zelfmoord te plegen
In mijn suïcidale periode had ik 0,0 ego. Dat was juist onderdeel van mijn probleem. Ik was leeg en had geen eigenwaarde. Ik vond dat ik niks bijdroeg aan de wereld en vond mezelf een last met mijn negatieve en te serieuze hoofd. Als sfeerverpester van het universum kon ik beter vertrekken. Ik dacht dat dat voor iedereen beter was. Ook voor de mensen die van mij hielden. Natuurlijk is er veel verdriet voor nabestaanden als iemand zelfdoding pleegt, maar dat is nooit de intentie geweest van de persoon die suïcidaal is. Als je voor een trein springt, is het laatste wat je wil de machinist een trauma bezorgen. Maar dat doet niet af aan de pijn van die machinist natuurlijk!

6 Het is een impulsieve actie
Er gaat vaak veel vooraf aan een suïcidepoging; depressie, de fases van suïcidaliteit, de suïcidepoging plannen en soms een afscheidsbrief schrijven. Het kwam bij mij echt niet zomaar uit de lucht vallen: 1, 2, 3, NU doe ik een suïcidepoging. Wel was ik zo introvert dat het voor de buitenwereld onverwacht kwam. Ik ging het natuurlijk niet aankondigen. Dat is bij veel mensen het geval. Wat niet wil zeggen dat het soms wel impulsief is.

7 Zelfdoding is lekker makkelijk
Weet je hoe moeilijk het is om zelfdoding te plegen? Ik was niet in staat om helder na te denken en durfde ook geen dingen op te zoeken op internet toen (ik woonde nog bij mijn ouders en thuis internetten was nog nieuw). Ik heb meer dan één suïcidepoging gedaan en dat resulteerde niet in de dood. Wist ik veel hoe dat moest! En wat denk je van dingen moeten regelen, zoals pillen, een touw, een pistool of wat dan ook. Daarna moet je nog weten hoeveel je precies nodig hebt of wat je precies moet doen. En vind dan nog maar eens de moed om de ‘daad’ daadwerkelijk uit te voeren.

8 Het is een roep om aandacht
Wat is er toch een haat met dat woordje ‘aandacht’? Alsof er mensen zijn die geen aandacht nodig hebben? Er zijn wel mensen die het te weinig krijgen en die er ook niet op een assertieve manier om kunnen vragen. Maar als iemand dood wil en een suïcidepoging doet, is dat vaker niet dan wel een schreeuw om aandacht of hulp. Het maakt ook helemaal niet uit, want die persoon heeft aandacht nodig; liefdevolle aandacht.

9 Een suïcidepoging die niet resulteert in de dood is mislukt
Als het over zelfdoding gaat, voelt het voor mij vreemd om te spreken over ‘slagen of mislukken’. Liever zeg ik dat een poging wel of niet resulteert in de dood. Het is vreemd om te spreken van ‘mislukken’ als iemand nog leeft. Ook al voelt die persoon zich misschien een mislukkeling. Hij/zij is het niet en hoeft zich niet te schamen.

10 Iemand wil niet echt dood
Ik zei eens tegen een therapeut dat ik dood wilde. Zij: ‘Je wil niet dood.’ Ik voelde me niet gehoord. Bovendien was voor haar het gesprek gelijk klaar, terwijl ik een opening deed om het erover te hebben. En ik meende wat ik zei. Vaak is het misschien wel zo dat iemand niet echt dood wil, maar gewoon niet meer weet hoe te leven. Maar ik dacht toen wel dat de dood zelf voor mij DE oplossing was. Bovendien is het nooit aan de ander om te zeggen wat jij wel of niet wil.

11 Er is een schuldige als iemand doodgaat door zelfdoding
Je bent niet verantwoordelijk voor iemands anders zelfdoding! Nooit. Zelfs niet als je vreselijk naar was tegen die persoon. Als iemand een suïcidepoging doet, is dat niet door één bepaald persoon. Het kan wel zijn dat iemand last heeft van nare sociale ervaringen. Maar wat er vervolgens intern gebeurt is zoveel omvattend. Wel vind ik dat we met zijn alleen voor elkaar mogen zorgen en dat je best stil mag staan bij dat je iemand pijn kan doen; bewust of onbewust. Doeslief!

12 Een suïcidepoging die niet slaagt helpt je vooruit
Een suïcidepoging is geen spirituele ervaring, maar wel een levenservaring. Waarom heeft het zover moeten komen en hoe kan je nu anders verder gaan? Ik heb inmiddels bijvoorbeeld geleerd om te leven vanuit mezelf in plaats van dat ik alles doe wat moet en hoort van de buitenwereld. Dat laatste resulteert in overspannenheid en depressie bij mij. Werken aan herstel is voor mij levensreddend, niet het overleven van een suïcidepoging zelf.

13 Verboden terrein voor humor
In de periode dat het al beter met me ging en ik een leven aan het op- in plaats van afbouwen was, liet een vriend en lotgenoot eens een strip zien over een konijn dat op creatieve wijze zelfdoding pleegde. Iedere pagina op een andere manier. Donkere humor kon, omdat we elkaar begrepen. Het stond NAAST onze pijn. Maar het is natuurlijk wel een kwestie van smaak en timing! Dus denk drie keer na voordat je grapt dat je jezelf aan een tak hangt als je favoriete ijsje op is.

Zo!
Deze dertien punten kwamen uit de ziel van mijn tenen. Laat het je echter niet afschrikken om over zelfdoding te praten. Je hoeft daarbij niet per se de juiste termen te gebruiken en fouten maken mag. Het is ook maar net wat iemands kennis is en welke associaties iemand heeft met bepaalde woorden. Als je maar naar elkaar luistert, zonder oordeel. Het getal dertien hoort bij het leven, sluit hem of haar niet buiten!

Hulp nodig? Ga naar www.113.nl