Categorieën
Fictie

Gemaskeerde geheimen achter een lange opplakbaard

De eerste keer dat ik me realiseerde dat de wereld meer geheimen voor me verborgen hield dan ik ooit zou kunnen doorgronden, was het moment dat de loslatende opplakbaard van Sinterklaas het gezicht van ome Harrie onthulde. Eerst was ik nog even trots dat het mijn ome Harrie was, die te paard de daken besteeg om cadeautjes door al dan niet aanwezige schoorstenen te gooien. Maar al snel bleek dat de volwassen wereld vrolijk samenspande om naïeve kinderzieltjes te doen geloven dat hoeveel cadeautjes je kreeg afhing van 1984-achtige spionage van luisterpieten die in een groot boek vol geheime informatie vastlegde hoe lief je was geweest. De realiteit bleek dat het aantal cadeautjes slechts afhing van af je ouders een baan hadden als advocaat of als medewerker bij de klantenservice.

De tweede keer dat ik erachter kwam hoeveel geheimen de wereld rijk is, was toen ik de deuren van de middelbare school binnenliep. Ik had drie goedbedoelde adviezen meegekregen. Een van m’n vader, nog een van m’n vader en een van ome Harrie. Allen hadden ongeveer dezelfde strekking. Blijf jezelf. Al snel leerde ik de achterliggende betekenis van die woorden. Niets aan je lichaam en geest blijft hetzelfde. Hormonen laten je kennis maken met de liefde, hutten bouwen maakt plaats voor Franse woordjes in je hoofd stampen en je krijgt haar op plekken waar je dat nooit eerder had. -Zo herinner ik me dat ik na de gym onder de douches stond en Marc, een jongen wiens gezicht een bijzondere gelijkenis met dat van een hamster vertoonde, zijn hoofd om de hoek stak. Luidkeels riep hij nog een week of drie ‘Behaarde aap, behaarde aap!’ door de gangen van het Oldenbarneveltlyceum, als ik met een hoofd als een tomaat voorbij slenterde.-

De oplossing voor dit alles was een ongeschreven regelement. De eeuwwisseling was net achter de rug en het imaginaire wetboek van mijn jaar omvatte regels als ‘hang je rugzak zo laag mogelijk’, ‘zorg dat je onderbroek altijd boven de broek uitsteekt’ en ‘stop zo min mogelijk boeken in je tas’. Hoewel de wetten niet democratisch waren opgesteld was de trias politica te herleiden tot de wetgevende macht, een groepje populaire gasten dat uitblonk in niet zichzelf zijn, de rechtsprekende macht, de roddeltantes die vanuit een hoek in de aula iedere voorbijganger inspecteerde, en de uitvoerende macht: de schapen. Ik besloot de wijze woorden van mijn vader en ome Harrie te interpreteren zoals ze waarschijnlijk bedoeld waren. Verstop jezelf onder een lange witte baard, of anders ten minste een laagje make-up om de checks and balances heelhuids te doorstaan. En koop een pak scheermesjes.

Nu moet ik eerlijk bekennen dat ik sinds de onthulling van het échte geheim dat mijn leven tekent geen idee meer heb wie ik ben. Alsof mijn ware identiteit schuilgaat achter een massief masker. Inmiddels is het een eeuwigheid geleden. Ik woonde nog bij m’n ouders, moest nog beginnen aan een studie, laat staan werk. Hetgeen waar ik me tot dan toe het drukst om kon maken waren m’n eindexamen, of ik psychologie zou gaan studeren of me aan de audities voor de kunstacademie zou wagen en of m’n grappen wel zo gevat overkwamen als dat ik ze bedoeld had. -Ik belde vrienden op met een vervormde stem en teksten als ‘U spreekt met de stichting voor zwerfkatten in Nederland, wilt u een schildpad van ons kopen?’ En ik vond het ook bijzonder grappig om vage bekenden die voorbij fietsten lang aan te kijken, zodat ze zich gedwongen voelden om aarzelend ‘hoi’ te zeggen, waarna ik dan stoïcijns doorfietste.-

Ik stond die bewuste avond voor de zoveelste keer het script voor een auditie van de volgende dag door te lezen toen m’n ouders me naar beneden riepen. Beiden zaten stijfjes op de bank. Anders dan anders. Mijn vader, Bart, een man met een -toen nog- dikke bos zwart haar en lippen zo dun als grassprietjes, keek serieus voor zich uit. Er hing een snijdende spanning in de kamer en in een poging te doen alsof die er niet was trok mijn moeder, Anja, haar gespannen mondhoeken omhoog op een wijze die niet door mijn auditie van morgen heen zou komen. Ik ging zitten. Het duurde enkele ogenblikken voordat Bart zich omdraaide en zijn ogen op mij richtte. Heel langzaam bewogen de grassprietjes zich, en ik verwachtte half om half dat ze een nieuw geheim zouden onthullen. Misschien zouden m’n ouders uit elkaar gaan, was er onomstotelijk bewezen dat de complottheorieën achter 9-11 klopten of wellicht bleek ome Harrie toch met een paard over de daken te kunnen klimmen. De grasspietjes sloten zich weer met een zucht. Zijn blik gleed naar Anja, en die stak haperend van wal.

[Toelichting: ‘Gemaskeerde geheimen achter een lange opplakbaard’ is een opzichzelfstaand kort verhaal. Tegelijkertijd hoop ik het een plek te geven in het nog ongeschreven boek ‘Dood zaad’: een boek waarin de hoofdpersoon de rauwe werkelijkheid met humor probeert te maskeren, wanneer de turbulente zoektocht naar een onbekende biologische vader, verbazingwekkende parallellen met het eigen leven blootlegt.]